Espresso Makinesi Nasıl Kullanılır? Espresso Nasıl Yapılır?

Son yıllarda nitelikli kahveye ulaşmak isteyen kişi sayısı arttıkça espresso makineleri ve diğer kahve yapma ekipmanları da ülkemiz için daha ulaşılabilir hale geldi. Ev tipi yarı otomatik ve tam otomatik makinelerin yaygınlaşmasıyla bazılarımız için artık espresso bir vazgeçilmez hale geldi. Kapsülü ve tam otomatik kahve makinelerini bu yazımızın dışında tutuyoruz zira, bu makinelerde kapsülü/kahve çekirdeğini yerleşirip tuşa baskmaktan başka herhangi bir şey yapmak gerekmiyor. Bu yazımız kahve konusunda biraz daha özgürlük arayanlar için yani manuel/yarı otomatik kahve makinesi sahipleri ve espresso makinesi alacaklar için. Hem espresso makinesi nasıl kullanılırgelin yakından bakalım hem de espresso nasıl yapılır öğrenelim;

Espresso Makinesi Nasıl Kullanılır?

Bilmeyenler için söyleyelim espresso makineleri suyu belli bir basınçla kahvenin içinden geçirip çözünebilir bir kahve özü elde etmemizi sağlar. Bu işlem sonucunda diğer kahve çeşitlerinden farklı olarak az miktarda fakat yoğun bir içecek ortaya çıkarmış oluruz.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi kapsüllü ve tam otomatik makineler sizin kahvenizde tercihlerinize göre özel müdahaleler yapmanızı epey kısıtlıyor. Manuel/Yarı otomatik yani porta filtreyi kendiniz hazırladığınız ve akış süresini kendiniz belirlediğiniz makinelerde çok fazla müdahale yapabilirsiniz.

Ülkemizde yarı otomatik ev tipi espresso makinesi pazarını Delonghi domine ettiği için daha çok bu makineler ve benzerleri çevresinde konuşacağız. (Zaten çalışma prensibi tüm markalarda neredeyse aynı.)

Öncelikle espresso makinesinin parçalarını tanıyalım. Espresso makinelerinin özellikle ev tipi olanları tek grupludur. Grup ile burada kasıt su akan başlık sayısıdır. Bu başlığa bağlanan içine çekilmiş kahve doldurduğumuz kaşık benzeri alete de porta filtre denir. Porta filtrenin içinde bir adet metal filtre bulunur. Bunun özel bir adı yok 🙂 Çektiğimiz kahveyi bu filtrenin üzerine koyarız ve tamper dediğimiz araçla üzerine çok da yüksek olmayan bir kuvvet uygulayıp düzleştiririz. Bu düzleştirme işlemi kahvenin arasındaki hava boşluklarını gidermeye ve suyun kahvenin arasından daha dengeli bir şekilde geçmesini sağlar.

Espresso makinelerinde ayrıca bir de buhar kolu bulunur. Delonghi gibi markalarda kapüçinatör(cappucinator) olarak da geçer. Bu bölümü de süt ısıtmak ve köpürtmek amacıyla kullanırız. Buranın kullanımında aşağıda belirttiğimiz sıralama ve temizlik önemlidir. Sütün bu bölümde kalması mikropların üremesine ve kolun tıkanmasına sebep olabilmektedir. (Ayrıca gerekli bakım yapılmazsa su kazanının içine de süt kalıntıları kaçabilir.)

Espresso Nasıl Yapılır?

Espresso yapımını şöyle sıralayabiliriz;

Makinemizin kahve bölümünü açıyoruz. Burada çok önemli bir uyarımız* var listenin sonunda mutlaka göz atın;
Kazanın yeterince ısınmasını beklememiz gerek. Bu sırada kahvemizi hazırlayabiliriz. Eğer öğütücümüz var ise kahvemizi ince olacak şekilde (öğütüclerde genelde 1 ve 2 numaralı seviyeler espresso için ayrılır.) öğütüp porta filtrenin üzerindeki metal filtremizin üzerine koyabiliriz. Burada miktar konusunda makinelerde genelde single ve double shot için ayrılmış iki farklı metal filtre bulunur. Bu gramaj ayarlamasında size yardımcı olacaktır. Eğer hassas tartınız var ise gramajı ölçerek de bu işlemi gerçekleştribilirsiniz. (Geleneksel bir italyan espressosunda 7gr. kahve ve 25gr. su bulunur.)
Filtremizin üzerindeki kahveyi tamper ile düzleştiriyoruz.
Yeterince ısındığında makine bize sesli veya görsel olarak bir uyarı verecektir. Eğer ışığımız yandı ya da ses geldi ise porta filtremizi başlığımıza sıkıca yerleştiriyoruz.
Artık espressoyu yapmak için her şey hazır, shot bardağımızı veya fincanımızı yerleştiriyoruz ve tuşa basarak su akmasını sağlayabiliriz. (Makinelerin bazılarında akacak su miktarı otomatik olarak ayarılıdır. Makinenizden single ve double espresso tuşları ayrı olarak bulunuyorsa akacak su miktarını makine ayarlayacaktır. Bunu değiştirmek isterseniz makinenizin kullanım kılavuzuna bakabilirsiniz. Eğer sadece bir manivela döndürdüyseniz siz onu kapatana kadar su akmaya devam edecektir.)
Eğer makinemizde sadece bir manivela varsa shot bardağı dolana kadar manivelayı açık tutarak suyun akmasını sağlayabiliriz. Eğer finacan kullanıyorsanız ortalama olarak 20-25 saniye su akması yeterli olacaktır. (Makinenin su akış hızına göre değişiklik gösterebilir.)
Espressomuz artık hazır, eğer bu bazla farklı kahveler yapacaksak üzerine sıcak su veya ısıtılmış süt ekleyebiliriz. Bu sıcak suyu makinenizin sıcak su tahliye bölümünden (kılavuzundan görebilirsiniz) alabilir ve sütü de buhar kolu vasıtasıyla ısıtıp-köpürtebilirsiniz.

*Uyarı: (Delonghi gibi markalarda ev tipi makinelerde tek su kazanı bulunur. Bu kazanı aktif etmenin de kahve ve süt bölümünü açacak şekilde iki yolu vardır. İlk olarak kahve başlığını kullandığımız bölümü açmalıyız. Bunun sebebi makinenin kahve ve süt işlemi için farklı ısılarla çalışıyor olması. Eğer önce süt kazanı bölümü açıp kazanı çok fazla ısıtırsak kahve yapmaya kalktığımızda yüksek sıcaklık sebebiyle kahveyi yakarız ve çok acı/lezzetsiz bir espresso elde ederiz.)

Manuel/Yarı otomatik espresso makinelerinde kahve ve su oranlarıyla rahatlıkla oynayabilirsiniz. Porta filtre üzerindeki kahvenin içine aroma damlatarak kahvenizi aromalandırabilirsiniz. Manuel/Yarı otomatik kahve makineleri bu açılardan çok daha özgür bir ortam sunar. Kahve miktarını ve akan su miktarıyla oynayarak daha yoğun veya daha az yoğun içecekler elde etmeniz mümkün.